Nadpotliwość - diagnostyka i leczenie we Wrocławiu

Pocenie to naturalny sposób chłodzenia organizmu. O nadpotliwości, czyli hiperhydrozie, mówi się wtedy, gdy pot wydziela się w ilości większej, niż potrzeba do regulacji temperatury, i przeszkadza w codziennym życiu: w pracy, w kontaktach z ludźmi, przy wyborze ubrań.

Najczęściej spotyka się nadpotliwość pierwotną, nazywaną też ogniskową. Zaczyna się zwykle w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania, obejmuje symetrycznie pachy, dłonie, stopy albo twarz, nasila się w stresie i w cieple, a w czasie snu ustępuje. Często dotyczy kilku osób w rodzinie. Nie jest objawem choroby, ale potrafi mocno utrudniać życie.

Nadpotliwość wtórna ma inną przyczynę. Bywa uogólniona, czyli obejmuje całe ciało, i może towarzyszyć chorobom tarczycy, cukrzycy, menopauzie, infekcjom, otyłości, przyjmowaniu niektórych leków i innym chorobom ogólnym. Wtedy leczy się przede wszystkim przyczynę.

Pilnie skonsultuj się z lekarzem, jeśli:

• pocisz się obficie w nocy, tak że budzisz się w mokrej pościeli
• nadmierne pocenie pojawiło się nagle w dorosłym wieku
• towarzyszą mu gorączka, chudnięcie bez odchudzania, kołatanie serca lub osłabienie
• poci się tylko jedna strona ciała albo jedna okolica, bez wyraźnej przyczyny

Nadpotliwość pierwotna dotyczy zwykle jednej lub kilku okolic. W każdej z nich daje trochę inne kłopoty i w każdej leczy się ją nieco inaczej.

Pachy

Mokre plamy na koszuli pojawiają się mimo antyperspirantu, a ubrania trzeba zmieniać w ciągu dnia. Stale wilgotna skóra sprzyja przykremu zapachowi i podrażnieniom. Leczenie zaczyna się zwykle od mocniejszych, leczniczych antyperspirantów, a gdy nie wystarczają, rozważa się toksynę botulinową.

Dłonie

Nadpotliwość dłoni utrudnia pisanie, pracę przy komputerze, trzymanie narzędzi i kierownicy, a także zwykły uścisk dłoni na powitanie. Na dłonie stosuje się preparaty miejscowe, jonoforezę albo toksynę botulinową - lekarz dobiera metodę do nasilenia pocenia i do tego, czym zajmujesz się na co dzień.

Stopy

Stopy pocą się w każdym obuwiu, skarpety są wilgotne, a buty szybko się niszczą. Rozmiękła skóra między palcami łatwiej się zakaża, dlatego przy nadpotliwości stóp częściej pojawiają się grzybica i nieprzyjemny zapach. Jeśli skóra swędzi i łuszczy się, potrzebne może być także leczenie grzybicy stóp.

Twarz i skóra głowy

Pot spływa z czoła i skóry głowy przy niewielkim wysiłku, w ciepłym pomieszczeniu albo w stresie, na przykład podczas wystąpień. Także tutaj najpierw ustala się, czy pocenie jest pierwotne, a potem dobiera leczenie, które nie podrażni delikatnej skóry twarzy.

Diagnostyka zaczyna się od rozmowy: od kiedy pocisz się nadmiernie, które okolice się pocą, czy zdarza się to także podczas snu, czy ktoś w rodzinie ma podobny problem, jakie leki przyjmujesz i na co chorujesz. Lekarz pyta też, jak pocenie wpływa na pracę, sen i kontakty z ludźmi - to pomaga ocenić jego nasilenie i wybrać leczenie.

Obszar pocenia można wyznaczyć testem jodowo-skrobiowym: skórę pokrywa się jodem i skrobią, a miejsca, w których pojawia się pot, ciemnieją. W Luna Clinic wykonuje się go przed podaniem toksyny botulinowej. Gdy obraz sugeruje nadpotliwość wtórną, lekarz zleca badania krwi, na przykład hormony tarczycy i stężenie glukozy, a w razie potrzeby kieruje do internisty lub endokrynologa.

Typowa nadpotliwość pierwotna nie wymaga rozbudowanych badań. Na konsultacji u dermatologa we Wrocławiu dowiesz się, z jaką postacią masz do czynienia i od czego zacząć leczenie.

Leczenie zaczyna się zwykle od metod najprostszych, a po kolejne sięga się wtedy, gdy poprzednie nie wystarczają albo źle je znosisz.

Preparaty na skórę

Podstawą są lecznicze antyperspiranty z solami glinu, silniejsze od zwykłych kosmetyków. Nakłada się je wieczorem na suchą skórę, bo w nocy gruczoły potowe pracują słabiej i preparat lepiej działa. W łagodnej nadpotliwości często wystarczają. Mogą powodować pieczenie i podrażnienie. Gdy pocenie się zmniejszy, zwykle wystarcza nakładać je rzadziej, co także łagodzi podrażnienie.

Jonoforeza

To metoda stosowana głównie przy nadpotliwości dłoni i stóp. Dłonie lub stopy zanurza się w wodzie, przez którą przepływa słaby prąd, co na pewien czas zmniejsza pocenie. Potrzebna jest seria zabiegów, a potem zabiegi podtrzymujące. Jeśli ta metoda będzie dla Ciebie odpowiednia, lekarz omówi, jak ją prowadzić.

Toksyna botulinowa

Podana płytko w skórę czasowo wyłącza sygnały nerwowe, które pobudzają gruczoły potowe w leczonej okolicy. Pierwsze zmniejszenie pocenia pojawia się zwykle po 2-4 dniach, pełny efekt w ciągu około 2 tygodni, a działanie utrzymuje się zwykle 6-12 miesięcy. W Luna Clinic zabieg na pachy, dłonie lub stopy wykonuje dr Tomasz Windysz; kosztuje 1400 zł (pachy) albo 1200 zł (dłonie lub stopy). Szczegóły opisuje strona leczenie nadpotliwości toksyną botulinową, a o samym leku i jego innych zastosowaniach przeczytasz w opisie zabiegów toksyną botulinową.

Leki doustne

Przy nadpotliwości uogólnionej albo obejmującej wiele okolic lekarz może rozważyć leki doustne na receptę, które zmniejszają pocenie w całym ciele. Mogą dawać objawy uboczne, na przykład suchość w ustach, dlatego decyzję podejmuje się po ocenie stanu zdrowia i innych przyjmowanych leków.

Przy ciężkiej nadpotliwości, której nie udaje się opanować innymi sposobami, rozważa się czasem leczenie chirurgiczne lub inne metody zabiegowe. Jeśli będą u Ciebie wskazane, lekarz je omówi.

Codzienne nawyki nie wyleczą nadpotliwości, ale mogą zmniejszyć jej uciążliwość, także w trakcie leczenia:

• wybieraj przewiewne ubrania z naturalnych włókien i w kolorach, na których mniej widać plamy
• noś obuwie, które oddycha, zmieniaj je codziennie i dawaj każdej parze wyschnąć
• zmieniaj skarpety w ciągu dnia, gdy są wilgotne, i używaj chłonnych wkładek do butów oraz podkładek pod pachy
• po umyciu dokładnie osuszaj skórę, zwłaszcza między palcami stóp
• obserwuj, co nasila pocenie właśnie u Ciebie - często są to alkohol, ostre potrawy, gorące napoje i kawa
• w sytuacjach stresowych pomagają ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne, bo stres nasila pocenie pierwotne

Konsultacja i diagnostyka nie mają przeciwwskazań, ograniczenia dotyczą poszczególnych metod leczenia. Toksyny botulinowej nie podaje się w ciąży i podczas karmienia piersią, przy miastenii i innych chorobach nerwowo-mięśniowych, przy infekcji skóry w miejscu podania ani przy uczuleniu na składniki preparatu, a przyjmowanie leków rozrzedzających krew trzeba wcześniej omówić z lekarzem.

Antyperspiranty z solami glinu nakłada się tylko na zdrową, nieuszkodzoną skórę - nie stosuje się ich zaraz po goleniu ani na podrażnienia. Leki doustne lekarz przepisuje po sprawdzeniu chorób współistniejących i przyjmowanych leków, bo nie każdy może je przyjmować.

Pierwszym krokiem jest konsultacja dermatologiczna: rozmowa, obejrzenie skóry i w razie potrzeby zlecenie badań. Jeśli nadpotliwość jest pierwotna, leczenie zaczyna się zwykle od preparatów na skórę. Gdy nie wystarczają, lekarz proponuje kolejny krok, na przykład toksynę botulinową w okolicy, która poci się najbardziej - termin zabiegu ustala się po kwalifikacji. Na kontroli lekarz ocenia efekt i decyduje, co dalej.

Przy nadpotliwości wtórnej najważniejsze jest leczenie choroby, która ją wywołuje. Często po jej opanowaniu pocenie wyraźnie się zmniejsza.

Po konsultacji i przy leczeniu preparatami na skórę nie ma okresu rekonwalescencji. Po podaniu toksyny botulinowej wracasz do pracy od razu, ale przez 24 godziny nie nakładaj antyperspirantu na leczoną okolicę i jej nie masuj, a przez dwa dni zrezygnuj z sauny, gorących kąpieli i intensywnych treningów. Drobne zaczerwienienie lub siniaki w miejscach wkłuć zwykle szybko znikają.