Dermatoskopia - badanie znamion we Wrocławiu

Dermatoskopia służy przede wszystkim ocenie znamion barwnikowych. Lekarz ogląda w powiększeniu ich budowę, rozkład barwnika i naczynia, a na tej podstawie ocenia, czy zmiana jest łagodna, czy może to być czerniak albo inny nowotwór skóry. Badanie przydaje się zarówno wtedy, gdy któreś znamię Cię niepokoi, jak i przy profilaktycznym przeglądzie skóry - konkretne powody do wizyty zebraliśmy w kolejnej części.

Dermatoskopia jest wskazana w przypadku pojawienia się guzków na skórze, których charakter jest trudny do oceny gołym okiem. Badanie pozwala na odróżnienie zmian łagodnych, takich jak włókniaki czy tłuszczaki, od potencjalnie niebezpiecznych, takich jak rak podstawnokomórkowy czy rak kolczystokomórkowy. Dzięki temu dermatolog może podjąć decyzję o dalszym leczeniu lub usunięciu zmiany.

Dermatoskopia jest również stosowana w monitorowaniu znamion i zmian skórnych po ich częściowym usunięciu lub leczeniu. Pozwala to ocenić, czy nie doszło do nawrotu zmiany lub pojawienia się niepokojących cech wskazujących na złośliwość. Regularne badanie zmniejsza ryzyko, że niepokojąca zmiana zostanie przeoczona.

Umów badanie znamion, jeśli:

• pojawiło się nowe znamię albo guzek na skórze
• istniejące znamię się powiększa, zmienia kolor lub kształt albo staje się asymetryczne
• znamię swędzi, piecze, krwawi lub tworzy się na nim strup, który się nie goi
• w rodzinie chorowano na czerniaka lub inny nowotwór skóry
• masz za sobą częste oparzenia słoneczne, korzystasz z solarium albo dużo czasu spędzasz na słońcu
• masz dużo znamion albo znamiona o nietypowym wyglądzie

Wczesna diagnostyka zmian skórnych jest kluczowa dla skutecznego leczenia nowotworów skóry, zwłaszcza czerniaka, który może być śmiertelny, jeśli zostanie wykryty zbyt późno. Dermatoskopia pozwala na precyzyjne odróżnienie łagodnych zmian od potencjalnie groźnych, dzięki czemu można uniknąć usuwania znamion, które są niegroźne. Badanie to jest ważnym elementem profilaktyki, zwłaszcza u osób z dużą liczbą znamion lub tych, które regularnie korzystają z solarium.

Profilaktyczny przegląd znamion zaleca się zwykle raz w roku. Osobom o jasnej karnacji, z licznymi znamionami, po częstych oparzeniach słonecznych albo z nowotworami skóry w rodzinie lekarz może zalecić częstsze kontrole, nawet co 6 miesięcy. Zmianę, która budzi wątpliwości, kontroluje się w terminie wyznaczonym przez dermatologa, a nowe lub zmieniające się znamię warto pokazać lekarzowi bez czekania na kolejny przegląd.

Dermatoskop ręczny to przyrząd z soczewką powiększającą i własnym oświetleniem, który lekarz przykłada do skóry. Pozwala zobaczyć barwnik i naczynia w głębszych warstwach naskórka, niewidoczne gołym okiem, i ocenić budowę zmiany już podczas wizyty.

Wideodermatoskopia, nazywana też komputerowym badaniem znamion, wykorzystuje kamerę połączoną z komputerem. Obraz zmian jest zapisywany, więc przy kolejnej wizycie można porównać zdjęcia i wychwycić nawet niewielkie różnice. Mapowanie znamion to dokumentacja zdjęciowa wielu znamion z całego ciała. Przydaje się zwłaszcza u osób z bardzo licznymi albo nietypowymi znamionami, które trzeba obserwować przez lata.

Obie metody służą temu samemu: odróżnieniu zmian łagodnych od tych, które trzeba usunąć. O tym, jak często i w jakiej formie kontrolować Twoje znamiona, decyduje dermatolog po pierwszym badaniu.

Między wizytami u dermatologa warto regularnie oglądać skórę samodzielnie:

• oglądaj całe ciało w dobrym świetle, przed dużym lustrem; do pleców, karku i skóry głowy użyj drugiego lusterka albo poproś o pomoc bliską osobę
• nie zapominaj o dłoniach, stopach, przestrzeniach między palcami i paznokciach
• rób telefonem zdjęcia znamion, które chcesz obserwować - łatwiej porównasz je po czasie
• sprawdzaj znamiona według zasady ABCDE, opisanej w pytaniach poniżej, i zwracaj uwagę na „brzydkie kaczątko”, czyli znamię wyraźnie niepodobne do pozostałych
• chroń skórę przed słońcem i zrezygnuj z solarium

Jeśli coś Cię zaniepokoi, nie czekaj na zaplanowaną kontrolę i umów badanie wcześniej.

Dermatoskopia nie ma przeciwwskazań. To badanie optyczne, bez promieniowania i bez naruszania skóry, więc można je wykonać w ciąży, w czasie karmienia piersią i u dzieci w każdym wieku.

Ocenę zmiany może utrudnić jedynie świeży strup albo podrażnienie po drapaniu czy otarciu. Wtedy lekarz może zaproponować ponowne obejrzenie znamienia, gdy skóra się wygoi.

Badanie zaczyna się od krótkiej rozmowy o czynnikach ryzyka: nowotworach skóry w rodzinie, oparzeniach słonecznych, korzystaniu z solarium i zmianach, które Cię niepokoją.

Potem lekarz ogląda skórę, a na Twoje życzenie wykonuje przegląd znamion całego ciała, łącznie ze skórą głowy, dłońmi, stopami i paznokciami. Dermatoskop przykłada do każdej ocenianej zmiany i analizuje jej barwę, wzór i naczynia. Badanie jest bezbolesne, a przegląd wszystkich znamion trwa zwykle 20-30 minut.

Wynik i zalecenia lekarz omawia od razu: czy zmianę wystarczy obserwować, kiedy przyjść na kontrolę i czy któreś znamię trzeba usunąć.

Po dermatoskopii nie ma rekonwalescencji - od razu wracasz do swoich zajęć. Dalsze postępowanie zależy od wyniku:

• zmiany łagodne - kontrola zgodnie z zaleceniem lekarza, profilaktycznie raz w roku, a przy czynnikach ryzyka co 6 miesięcy
• zmiana podejrzana - wycięcie w całości i badanie histopatologiczne; chirurgiczne usuwanie znamion kosztuje od 600 zł, a wynik badania histopatologicznego jest zwykle dostępny w ciągu 2-3 tygodni
• zmiana łagodna, która przeszkadza, np. ociera się o ubranie - można ją usunąć wymrażaniem, elektrokoagulacją lub wycięciem (usuwanie zmian skórnych)

Wycięcie znamion wykonuje chirurg plastyczny dr Aleksandra Łuniewska. Jeśli przy okazji badania chcesz omówić inne problemy skóry, umów konsultację dermatologiczną, a o pozostałych schorzeniach przeczytasz na stronie inne choroby skóry.